Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye ateşlemeden girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada no. 1 tubos nasıl içilir benzeri tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren tat ne kadar belirgin ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir hem de bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Sonucu o anda yazmak gerekir, zira hafıza çabucak silikleşir. Aynı çubuğu iki kez denemek hatayı önler zira kalabalık yerlerde ince kokular çabucak kaçırılır. Yoğunluk tek başına iyilik ölçüsü değildir; sadece şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk tadımda sabırlı olmak ve ölçütleri baştan belirlemek işin temeli sayılır. Ölçüt netleşince her puro aynı cetvelle değerlendirilir böylece yorumlar birbiriyle destekler. Değerlendirme sırasında telefon uzakta kalırsa dikkat güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir sigarillonun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek doğru olmaz üstelik baştan acele edip sonuç çıkarmak kolay görülen bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku çoğunlukla yumuşak ama net başlar tabii ki bu düzen her üründe birebir tekrar etmeyebilir. Tüplü kısa puro kutusu benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer çünkü gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda saklıdır. Orta bölümde yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ve notalar belirginleşir ve çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım olur. Petit churchills neye benzer gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş gelir gerçekten bu sebeple sakin ilerlemek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık arttığından sertçe notalar baskın olabilir gerçekten ısınan yaprak asıl tadını ancak orta kısımda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir not vermek daha adil değerlendirme verir. Evrelerin sınırı çoğu zaman keskin değildir, o nedenle kabaca üç parçaya bölmek işinizi görür. Geçişleri fark etmek için nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Art arda nefes almak ısıyı artırır ve aromayı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü sayıya dökmek öznel izlenimi daha net kılar her zaman sabit aydınlatma ve sessiz bir köşe tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu kişi için işe yarar bu durum tadım notlarını insandan insana daha karşılaştırılabilir yapar. Bir belli belirsiz aromayı, 5 de ağızda uzun süre kalan yoğun notayı anlatır bu sayede odak bölünmez ve not doğruluğu yükselir. On beş dakikalık puro benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük puanlarda yer alır hem de ileride bakıldığında neyi kastettiğiniz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik nasıl içilir gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak notaları yüzünden yakın bir not alabilir yoksa aynı ürün iki farklı puan alabilir. Puanı vermeden önce en az üç çekiş yapmak gerekir öte yandan ondalık puanlar yazmak fazladan bir karmaşa getirir. Skalayı her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı mümkün kılar. Ölçeğin ortası en çok kullanılan puandır, zira dengeli çubuklar büyük kısmını kapsar. Uç noktalardaki notlar yalnızca istisnai durumlarda verilmelidir. Böylece not defteri anlamlı kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını ve yoğunluğunu doğrudan etkiler bu nedenle yanış çizgisinin eşit gitmesini da izlemek gerekir. İnce bir çubuk daha çabuk yanar, bu yüzden baharatlı tonlar erken belirir nitekim dar çaplılarda sıcaklık artışı belirgin biçimde çabuktur. Tadımda petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu hemen gözlemlersiniz yanma temposu ise tadı doğrudan etkileyen bir unsurdur. Kalın çubuklarda duman daha serin gelir ve notalar sonradan açılır ve bu hız aromanın okunma süresini daraltır. Regalias de londres nasıl içilir gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı güzel gösterir küllenme dengesizse yorum kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha okunur kılar fakat şiddetini düşürmez aksine kalın çubukta ısı daha uzun bir süreye dağılır. Bu yüzden kalınlığı not defterine eklemek gerekir. Değişik çaplarda iki çubuğu aynı günde denerken önce dar çaplıyı sonra kalını seçmek iyi olur. Böylece güçlü aroma hafif olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki bekleme süresi en az yarım saat olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki kanaldan algılanır: damaktaki his ile burun boşluğunun duyduğu koku hâlbuki bu iki kanal birbirini tamamlar ama aynı şey değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek adına ikisini ayrı kaydetmek iyi olur bu ayrım başta önemsiz görünse de yorumları epey değiştirir. Nefesi dudaktan verirken burundan hafifçe çıkarmak burun geçişi denemesidir örneğin ılık bir soluk aromayı çok geniş açar. Short churchills tadım notları gibi kremsi bir robusto bu yöntemle aroma tarafını net gösterir üstelik nezle halindeyken yapılan tadımlar güvenilir sayılmaz. Short sports benzeri ince bir çubuk de fındıksı tonu daha kısa bırakır sert bir nefes ise ince tonları siler. Yoğunluk damakta zayıf ama koku tarafında belirgin olabilir aynı şekilde ağır bir öğünden sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu karşılaştırmak öğretici olur; Bu iki notu ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan kişiler açısından önce koku yoluyla gelen notalara odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça dil kısmı de detay göstermeye başlar. Farklı kokuları adlandırmayı denemek hafızayı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız doyduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan düşük algılanır ayrıca yemek aralarında tadım yapıyorsanız bu önlem iyice değer kazanır. Bu yüzden her çubuktan sonra oda sıcaklığında bir yudum su almak yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun gerçek yüzünü görmenizi sağlar. Geniş çaplı puro kutusu benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su yeterlidir zira doymuş bir damak en güçlü aromayı dahi soluk gösterir. Sade kahve kavrulmuş notalarını öne çıkarır, şekerli içecek ise onları bastırır üstelik çok soğuk sıvılar damağı duyarsızlaştırır ve tat hissini azaltır. Romeo y julieta puritos puro benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha net görünür bu yüzden temizlik aşaması ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her seferinde aynı seçmek kıyası korur nitekim tatlı içecekten hemen sonra keskin tonlar olduğundan sert hissedilir. Yemekten hemen sonra tadım denemek doğru olmaz. Kahve ve su haricinde sade çay da kullanılabilir; asıl mesele içeceğin şekersiz kalmasıdır. Ağız tazelendikten sonra birkaç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Hızlıca girişilen değerlendirme çoğunlukla hatalı sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk formatında içim hızlı sürdüğünden aroma dalgalanması daha dar bir aralıkta kalır üstelik ilk izlenim bu boylarda çabucak silinebilir. Dolayısıyla ilk çekişler ve son çekişler arasındaki farkı görmek daha zordur bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha dikkatli izlenmelidir. 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir ve aroma gücünü gözlemeyi kolaylaştırır zira her nefesin ağırlığı daha fazladır. Tadımda 20 mini sigarillo gibi mini ölçü ise sedir notasını çabucak ortaya koyup biter çünkü geçiş dakikalar değil birkaç çekişte olup biter. Kısa çubuklarda iki çubuk denemek tek denemeden daha güvenilir sonuç verir bu sebeple sakin ve eşit aralıklı çekiş tercih edilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk notu belirler bu nedenle not almayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra denemek kolaylık sağlar. Bunu ayrı yazmak yararlıdır. Boy kısaldıkça tat ayrıntısı daralır, ama güç hissi korunabilir. Bu nedenle küçük çubuk notlarını büyük boy kayıtlarıyla doğrudan kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bir sayfa kullanmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir deneme yoğunluk hakkında güvenilir bir fikir sunmaz yani her deneme bir öncekinin üzerine eklenir. Günün yorgunluğu, ortam ile saat izlenimi değiştirir bu alışkanlık birkaç denemeden ardından belirgin fayda verir. Bu yüzden basit bir not defteri tutmak fayda sağlar yoksa benzer notalar her seferinde yeniden keşfedilir. Tadımda 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında sedir notası değişiyor mu görülür ayrıca aynı ürüne geri dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu tadım notları benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını ortaya koyar bu durum boşa emeğe yol açar. Tarih, puro adı ile puan deftere yazılmalı nitekim en eski kayıtlar ileride açıldığında şaşırtıcı farklar barındırır. Notlar birbirinden iki puandan fazla sapma çıkıyorsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçütünüz netleşir. Kayıtta öz cümleler uzun paragraflardan daha kullanışlıdır. Mesela ikinci evre belirgin ahşap kokusu şeklinde bir kayıt yeterli sayılır. İleride okunduğunda anlaşılır kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, dumanın damaktaki dokusunu tarif eder; yoğunluk de notaların şiddetidir zira bu iki özellik aynı yönde hareket etmek mecburiyetinde olmaz. İkisi sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa ayrı değerlendirilir bu ikisini ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe aroma profili gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sütlü kahve tonunu belirgin taşıyabilir örneğin sert bir duman zayıf bir tatla birleşebilir. Dengeli onlu puro kutusu benzeri dengeli bir kutu de orta dolgunlukla badem tonunu güçlü taşır üstelik ağır bir içim aromasız da olabilir. Yani yumuşak dumanlı bir çubuk güçlü lezzet sunabilir aksi hâl da mümkündür. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak yeterlidir bu sebeple tek kelimeyle güçlü yazmak yerine ikisini ayrı yorumlamak iyidir. Gövdeye bakarak aroma gücünü tahmin etmek yanıltır. Aynı dolgunlukta iki çubuk arasında yoğunluk farkı aramak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi zaman ile tekrarlı not tutmayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kişisel damak zevkiniz olacaktır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, aroma izlenimini en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir yani en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda tütün çabuk yanar ve baharatlı notalar abartılır bu nedenle oda şartlarını de deftere geçirmek yararlıdır. Çok nemli ortamda ise çekiş tıkanır hem de lezzet silikleşir ısı de yaprağın yanma hassasiyetini değiştiren ayrı bir etkendir. La prado nasıl içilir benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun koruduğu nemi dikkate almak gerekir yoksa farklı günlerde ortaya çıkan puan farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Orta gövdeli onlu puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse fark net okunur değerlendirme anı planlarken bunu hesaba katın. Temiz hava odadaki kokuları azaltır, yoğun koku de koku duyusunu şaşırtır oysa asıl etken çoğu zaman ortamdaki hava veya koku çıkar. Tadımı hep benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir ortamda koku birikirse sonraki denemenin tadı hatalı okunabilir. Pencere aralığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Hava akımı fazla sertse yanış düzeni bozulur.